"VSC – vereniging van samenwerkende centra en musea in wetenschap en techniek"

Tentoonstelling van collectie

Al-Arab

De Verhalen van 1001 Nacht behoren tot de canon van de Arabische wereld. Ze zijn afkomstig uit vele landen en al reizende doorgegeven en aan elkaar geregen. De slaapkamer van Sjahrazaad waar het verhalen vertellen tot kunstvorm (en vorm van overleven) werd verheven staat in de tentoonstelling centraal. In haar verhalen komen heel vanzelfsprekend en beeldend locaties en begrippen uit de Arabische wereld aan de orde. Eén van haar verhalen wordt in deze tentoonstelling gebruikt als invalshoek om die aspecten te bespreken en met mooie voorwerpen te verbeelden. Tegenover de verhalenvertelster Sjahrazaad staat de hedendaagse Marokkaans Nederlandse schrijver Fouad Laroui. Hij doet als televisiejournalist, een moderne vorm van verhalenverteller, op diverse monitoren verslag van actuele zaken uit de Arabische wereld. Een verhaal vol magie en journalistieke werkelijkheid bieden samen tientallen voorwerpen een rijk beeld van een complexe wereld.

geschikt voor kinderen en volwassenen

vakgebied Geschiedenis

Tentoonstelling van collectie

Beestenbende

Hoe voelen de stekels van een egel, de gladde huid van een slang of de zachte veren van een uil? De bezoekers mogen verschillende opgezette dieren aanraken om dit zelf te ervaren. ‘Verboden’ dieren(resten) die door de douane zijn onderschept, worden hier tentoongesteld. Zie hoe de natuur dode dieren opruimt, ontdek hoe dieren opgezet worden en maak kennis met een natuurhistorische verzameling van twee eeuwen terug.

geschikt voor Kinderen en volwassenen

vakgebied Biologie

Tentoonstelling van collectie

De eerste kustbewoners

De opgraving op de VINEX-locatie Ypenburg, het zuidoostelijke stadsdeel van de gemeente Den Haag, is de belangrijkste informatiebron voor de expositie ‘De eerste kustbewoners’. In de tijd van de Hunebedbouwers, zo’n 5.500 jaar geleden, was dit gebied gedurende een aantal eeuwen bewoond. Het was een getijdenlandschap met één tot twee meter hoge duinen. De Steentijdmens leefde hier op de grens van zoet en zout, van droog en nat. Aanleiding voor het archeologische onderzoek was de vondst van een grafveld met maar liefst 31 graven met daarin de resten van 42 personen, vrouwen en mannen èn kinderen. Deze presentatie legt het accent op het werk van de verschillende specialisten binnen de archeologie. Zij werken samen met specialisten uit andere disciplines, zoals landschapsmicromorfologie en bouwhistorie.

geschikt voor kinderen en volwassenen

vakgebied Archeologie

Interactieve tentoonstelling

Geluid - er is meer dan je hoort

Sluit je ogen eens en luister. Misschien hoor je mensen praten of vogeltjes fluiten. Misschien hoor je een trein of auto’s. Of je favoriete muziek die je net hebt opgezet. Hoe dan ook, je hoort bijna altijd wel iets van geluid om je heen. We staan er niet dagelijks bij stil, maar ons gehoor vertelt ons veel over de wereld om ons heen. Onze oren kunnen de meest uiteenlopende geluiden waarnemen, van laag tot hoog en van zacht tot hard. Maar wist je dat je het meeste geluid om je heen niet eens opmerkt? En dat er in het vacuüm van de ruimte zelfs helemaal geen geluid is?

geschikt voor Volwassenen en kinderen

vakgebied Techniek

Tentoonstelling

Geologie en Techniek

Onze aarde verandert voortdurend. Dat merken we elke dag. Wat weten we van onze aarde? En…hóe weten we dat? Welke technieken worden gebruikt om de aarde te leren kennen? Hoe kunnen we op de vaak ingrijpende gevolgen van haar bewegingen en veranderingen reageren? Wat weten we van wat er diep onder onze voeten plaats vindt? En hoe kunnen we olie en gas vinden? In de nieuwe zaal Geologie & Techniek wordt verteld hoe wetenschappers en onderzoekers met moderne technieken de Aarde proberen te doorgronden. Kun je een vulkaanuitbarsting voorspellen? Wat veroorzaakt aardbevingen en tsunami’s? Hoe worden diep in de aarde onder andere olie en gas gevonden? het antwoord op deze vragen vind je in het Museon!

geschikt voor Volwassenen en kinderen

vakgebied Aardwetenschappen

Tentoonstelling van collectie

Hoogland/laagland

Geologische processen die zich aan het aardoppervlak afspelen, staan centraal in deze tentoonstelling. Hoe het landschap is veranderd door verwering en erosie is te zien in een riviermaquette van de Rijn. Daarnaast worden ook zwerfstenen en fossielen van Pleistocene zoogdieren, een overzicht van het Kwartair en een landschappenkaart van Nederland getoond.

geschikt voor volwassen, kinderen

vakgebied Aardwetenschappen

Tentoonstelling met exhibits

Kind in oorlog

In de nieuwe zaal ‘Kind in oorlog’ wordt de Tweede Wereldoorlog belicht vanuit het perspectief van kinderen. Hoe is het om kind te zijn in oorlogstijd? wat kan een kind wel en niet begrijpen? Welke invloed heeft oorlog op het dagelijks leven? Antwoorden vinden we in verhalen, voorwerpen, foto’s, filmfragmenten en documenten van mensen, die oorlog als kind hebben meegemaakt. Uit deze ervaringen leren we dat oorlog het leven van kinderen ingrijpend beïnvloedt en vaak diepe wonden slaat.

geschikt voor Kinderen en volwassenen

vakgebied Geschiedenis

Tentoonstelling met exhibits

Leefruimte

Dieren moeten zich steeds verplaatsen. Ze zoeken voedsel, soortgenoten of nieuw leefgebied. In Nederland, maar ook elders in Europa, is dat vaak niet gemakkelijk. Door bebouwing, wegen, kanalen en hekken is ons natuurlandschap sterk versnipperd geraakt. Natuurgebieden zijn vaak een soort eilanden. In Nederland komen de edelherten hun natuurparken niet uit, hun natuurlijke seizoenstrek wordt belemmerd. Onder de verkeersslachtoffers bevinden zich veel dassen. De roerdomp heeft moeite zijn broedgebied te bereiken. Wat kunnen we doen om de situatie te verbeteren? We kunnen stukken water afsluiten voor recreatie of nieuwe natuur creëren. We kunnen ook door ecoducten en wildtunnels die versnipperde natuurgebieden zoveel mogelijk met elkaar verbinden. Over deze oplossingen gaat deze tentoonstelling in het Museon.

geschikt voor kinderen en volwassenen

vakgebied Biologie

Tentoonstelling met exhibits

Nederland waterland

Nederland is het product van rivieren, neerslag en zee. In deze tentoonstelling draait alles dan ook om het Nederlandse waterbeheer. wat zijn de problemen, wat zijn de oplossingen en welke belangen spelen een rol? Ook worden de Nederlandse landschappen besproken. De bezoeker loopt over een reliëfkaart van water in Nederland en kan met ‘leermeubelen’ van alles te weten komen over het beheer van water.

geschikt voor Kinderen en volwassenen

vakgebied Aardwetenschappen

Tentoonstelling van collectie

Nieuwkomers, vluchtelingen en gelukszoekers. 200 jaar emigratie en immigratie

Hoe ging Nederland om met de ruim één miljoen Belgische vluchtelingen die tijdens de Eerste Wereldoorlog naar Nederland vluchtten? Waarom vertrokken er veel Nederlanders naar de koloniën? Hoe vonden de eerste Chinezen hun weg in Nederland? Hoe werden de joodse vluchtelingen in de jaren 1930 in ons land opgevangen? En wat is de geschiedenis van de repatrianten en Molukkers die na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland kwamen? Het antwoord op deze vragen in de tentoonstelling ‘Komen en Gaan’ te vinden. Maar ook onderwerpen als het vertrek na de Tweede Wereldoorlog van veel mensen naar Australië en de ontvangst van de Italiaanse, Turkse en Marokkaanse gastarbeiders wordt belicht. De tentoonstelling vertelt ook waarom Surinamers en Antillianen naar Nederland kwamen. Een deel van de tentoonstelling gaat over vluchtelingen die in Nederland asiel zochten. Het zijn veelal schrijnende verhalen van mensen over de hele wereld, uit Afghanistan, Irak, Iran, Argentinië, Kongo, Liberia, Mongolië.

geschikt voor kinderen en volwassenen

vakgebied Geschiedenis

Tentoonstelling van collectie

Poolzaal

Deze expositie toont een deel van de zeer bijzondere collectie van de Inuit uit Oost- Groenland. De collectie van het Museon behoort tot één van de belangrijkste van Europa. Zij kwam vooral tot stand door de verzamelactiviteiten van de Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen uit de periode 1932-1933, van Gerti Nooter tussen 1965 en 1975 en die van het Museon in 1998. De tentoonstelling biedt bezoekers en leerlingen inzicht in de veranderingen die zowel natuur als cultuur in het polaire gebied doormaken en gaan doormaken. De Poolzaal wil een platform zijn voor wetenschappelijke onderzoeksinstituten om de resultaten van hu recente Poolonderzoek museaal en educatief te presenteren.

geschikt voor kinderen en volwassenen

vakgebied

Tentoonstelling met exhibits

Recht en Vrede

De tentoonstelling begint met een evenwichtsspel. Je kan dit spel alleen goed spelen als je afspraken maakt met je medespelers.Verder kan je testen of je streng bent als het gaat om regels. Vanaf een tribune bekijk je films over waargebeurde rechtszaken en vel je je eigen oordeel. Hoe streng ben jij?!

geschikt voor volwassen, kinderen

vakgebied Cultuurwetenschappen

Tentoonstelling van collectie

Romeinen achter de duinen

Met enkele unieke vondsten uit de omgeving van Den Haag als uitgangspunt wordt een indruk gegeven van het leven van de Romeinen en van de oorspronkelijke bewoners van het kustgebied, de Cananefaten. Thema’s als het leger, mode en make-up, de Romeinse kookkunst en bebouwing komen ook aan bod.

geschikt voor Kinderen en volwassenen

vakgebied Archeologie en Geschiedenis

Interactieve tentoonstelling

Roots 2 Share

Groenlandse foto’s en hun verleden: een interactieve tentoonstelling.

geschikt voor Volwassenen en kinderen

vakgebied Volkenkunde

Tentoonstelling

Vulkanen & aardbevingen

Geologische processen die zich afspelen in het inwendige van de aarde, komen hier aan bod. De werking van vulkanen en aardbevingen wordt inzichtelijk gemaakt met behulp van een grote wereldbol en een maquette. Tevens is er aandacht voor mineralen.

geschikt voor volwassen, kinderen

vakgebied Aardwetenschappen

Les

Aan de slag als archeoloog

Waar nu de moderne woonwijk Ypenburg ligt, was 5500 jaar geleden de kustlijn. Hier kwamen 5500 jaar geleden voor het eerst mensen wonen. Hoe weten we hoe de eerste kustbewoners woonden, wat ze aten, droegen en deden? De leerlingen krijgen een indruk van wat archeologen zoal vinden in de bodem en welk gereedschap ze hierbij gebruiken. Door zelf op zoek te gaan naar sporen uit Ypenburg en een aantal vragen te beantwoorden, komen de leerlingen nog veel meer te weten over de prehistorie van de regio Den Haag.

geschikt voor Groep 5, 6

kerndoel 51

Les

Aardbevingen

Wat zijn aardbevingen eigenlijk? Wanneer en waar komen ze voor en hoe meten we de sterkte van een aardbeving? In een introductiegesprek krijgen de leerlingen antwoord op deze vragen. Vervolgens komen de mogelijkheden om aardbevingen te voorspellen of zelfs te voorkomen aan bod. Ook de sociale gevolgen van een beving komen aan bod. Daarna ontdekken de leerlingen met een opdrachtenboekje een aantal wetenswaardigheden. De les sluit af met spectaculaire videobeelden van aardbevingen.

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 49

Les

Al Arab

Al Arab betekent de ‘Arabische mens’, Arabieren dus. De leerlingen zijn in deze les reizigers in die Arabische wereld. Hun gids, Fouad Laroui, neemt hen mee naar de woestijn, naar een moskee en een badhuis. In een grote Arabische stad gaan de reizigers tenslotte op jacht naar voorwerpen en woorden. Ze verzamelen informatie zodat ze na afloop van de reis verhalen kunnen vertellen.

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 47

Les

Beestenbende

‘Zijn die dieren echt?’ is een veel gestelde vraag in het Museon. Na de les weten leerlingen hoe een opgezet dier er van binnen uitziet en wat er wel en niet ‘echt’ aan is. Op een speciaal aaipodium krijgen leerlingen de kans opgezette dieren van heel dichtbij te bekijken en voorzichtig aan te raken.

geschikt voor Groep 5, 6

kerndoel 41

Les

De dinosaurus

Dinosaurussen. Bloeddorstige monsters die alles verscheurden wat ze tegenkwamen? In deze les kunnen leerlingen echte fossielen van dinosaurussen bekijken en aanraken en erachter komen wat wel en niet juist is over dinosaurussen in verhalen, films en strips.

geschikt voor Groep 6

kerndoel 51

Les

De wereld op je bord

Zeehondensoep, gebakken cavia of gefrituurde sprinkhanen… Het lijkt misschien alleen maar vreemd of vies, maar wie zich verdiept in gerechten uit een andere cultuur ontdekt van alles! In de les maken de leerlingen een culinaire ontdekkingstocht langs vijf gerechten, afkomstig uit vijf verschillende continenten. De wijde wereld wordt opgediend in hapklare brokken! Wees overigens niet bang voor een experimentele kookles! De leerlingen gaan de gerechten niet eten of bereiden, maar vooral de cultuur achter diverse gerechten ontdekken. Waarom eten moslims geen varkens, Balinezen wel hond en Indiërs niet met hun linkerhand? En Colombiaanse bioscopen die geroosterde mieren verkopen in plaats van popcorn? In een multiculturele stad als Den Haag hebben mensen uit alle windstreken hun eigen kooktradities. Dit heeft geleid tot een enorme diversiteit aan vormen, geuren en kleuren in het Haagse straatbeeld. In deze les fungeren gerechten als een culinaire brug tussen de vertrouwde omgeving van de leerling en ogenschijnlijk onbekende culturen. Gekke ingrediënten of vreemde voorwerpen worden geplaatst in een begrijpelijke context. Hierbij zullen de leerlingen niet zo zeer verschillen ervaren, maar vooral overeenkomsten tussen hun eigen leefwereld en die van anderen ontdekken.

geschikt voor Groep 6

kerndoel 38 en 47

Les

Den Haag, internationale stad van recht en vrede.

Wanneer mag een land oorlog voeren? Van wie is de zee? Van wie is de maan? Vragen als deze houden landen al eeuwen bezig. Bij het sluiten van verdragen luisterden landen vroeger goed naar de Haagse geleerde Hugo de Groot. Verdragen tussen landen noemen we internationaal recht. In onze tijd is Den Haag nog steeds belangrijk voor recht en vrede in de wereld. De stad telt meer dan vijf internationale rechtbanken en tribunalen. Het meeste aanzien heeft het Internationaal Gerechtshof in het Vredespaleis.

geschikt voor groep 8

kerndoel 36

Les

Elke druppel telt, bewuster omgaan met water

We hoeven de kraan maar open te draaien en er komt helder, fris en betrouwbaar drinkwater uit. De aarde is grotendeels met water bedekt. Maar het meeste water is niet geschikt om te drinken of we kunnen er niet bij. Drinkwater is voor iedereen belangrijk. Niet alleen om te drinken maar ook bijvoorbeeld voor koken, wassen en eten verbouwen. Om de leerlingen bewust te maken van hun drinkwaterverbruik, kunnen ze voorafgaand aan de les een onderzoek doen met lesmateriaal van het Museon. De leerlingen houden bij hoeveel drinkwater ze thuis verbruiken. De uitkomsten van dit onderzoek worden gebruikt bij de inleiding van de les. Hoeveel drinkwater verbruiken ze? Waarop zouden ze kunnen besparen? En hoe helpt hun waterbesparing de mensen die weinig drinkwater hebben? De les-expositiezaal ‘Water, bron van leven’ daagt de leerlingen uit om zelf op speelse manier veel over water te ontdekken. Van de herkomst van ons eigen kraanwater tot het huishoudelijk watergebruik in andere landen. Wisten de leerlingen dat voor het produceren van 100 gram biefstuk wel 1550 liter water nodig is? Daarna wordt hun kennis getoetst in een quiz waarbij waterdruppels kunnen worden verdiend. Gaan de leerlingen nu bewuster met water om? Lesmateriaal, waarmee op school verder gewerkt kan worden, daagt ze daartoe uit!

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 34 en 39

Les

Fossielen

Wat zijn toch die vreemde afdrukken en vormen van planten en dieren in gesteenten? Het zijn fossielen. In deze les wordt het ontstaan van fossielen besproken en wordt uitgelegd hoe we weten hoe oud ze zijn. Leerlingen begrijpen wat evolutie inhoudt en welke samenhang er is tussen de verschillende diergroepen op aarde.

geschikt voor Groep 6, 7

kerndoel 41 en 51

Les

Fotografie

Fotografie betekent letterlijk ‘schrijven met licht’. Na een korte inleiding gaan leerlingen zelf aan de slag met een toestel zonder lens. Na het ontwikkelen maken de leerlingen een afdruk van hun negatief op fotopapier. De resultaten gaan vanzelfsprekend mee naar huis!

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 42 en 44

Les

Groenlandse foto's en spraakmakende verhalen

Wat gebeurt er voor bijzonders als je oude foto’s na 44 jaar terugbrengt naar de plek waar ze zijn gemaakt? De Inuit van Groenland herkennen zichzelf en familieleden van oude foto’s. De afbeeldingen brengen bij de Inuit het verleden tot leven! Verhalen worden aan elkaar verteld. Dit alles wordt vastgelegd op foto en film. Het oude én het nieuwe beeldmateriaal is in de zaal ‘Roots 2 Share’ te zien en te beleven.

geschikt voor Groep 6, 7 en 8

kerndoel 47 en 54

Les

Het hemd van je lijf

‘Wat heb je aan vandaag, waarom, waarvan is het gemaakt?’ De les begint met de vraag wat de leerlingen dragen en waarom. Aansluitend volgt een verhaal over materialen, vormen, kleuren en motieven, geïllustreerd met dia’s en kledingstukken uit de hele wereld. Daarna gaan leerlingen zelf op onderzoek uit. Tot slot mag een aantal leerlingen kostuums uit verschillende culturen showen. Neem beslist een camera mee om dit tafereel vast te leggen!

geschikt voor Groep 6, 7

kerndoel 38 en 45

Les

Hoogland/Laagland

Waarom is Nederland plat, terwijl zich in omringende landen hoge gebergten bevinden? Hoe zijn die gebergten ontstaan? In de Museonzaal is een maquette van de rivier de Rijn te zien. Deze geeft een beeld van het hoog- en laagland, de gletsjers en vegetatiegordels van West-Europa. Enkele dia’s tonen, dat het landschap veranderingen ondergaat als gevolg van natuurlijke processen en menselijk ingrijpen.

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 49

Les

Kennismaken met het Museon

Wie heeft er een verzameling? En wat verzamel je dan?’ Op deze vragen komen veel antwoorden, want bijna ieder kind verzamelt wel iets. Zijn het geen stenen, dan zijn het wel schelpen of stickers. Hoe zou je van die verzameling een museum kunnen maken? ‘Door verder te sparen’ is het veel gehoorde antwoord. En natuurlijk ook door de voorwerpen tentoon te stellen, zodat iedereen ze goed kan zien. Het liefst moeten ze ook nog worden gesorteerd, anders wordt het museum een rommeltje. De collectie van het Museon omvat zo’n 260.000 voorwerpen! De leerlingen bekijken een mand met bijzondere voorwerpen uit deze ‘schatkamer’ van het Museon. Daarna maken zij een wandeling door ‘Jouw Wereld, Mijn Wereld’ op de eerste etage, waarbij ze samen met de docent kennismaken met het Museon.

Het lesboekje dat in deze les wordt gebruikt is er ook in het Engels: ‘Getting to know the Museon’. Wanneer deze les in het Engels wordt gegeven, kunnen de leerlingen dus ook met een Engels lesboekje aan de slag.

geschikt voor Groep 3

kerndoel 56

Les

Kind in oorlog

Hoe is het om kind te zijn in oorlogstijd? Wat kan een kind wel en niet begrijpen? Welke invloed heeft een oorlog op het dagelijkse leven? Antwoorden vinden we in verhalen, voorwerpen, foto’s, filmfragmenten en documenten van mensen die de Tweede Wereldoorlog als kind hebben meegemaakt. Zij vertellen over hun oorlogstijd in Nederland of in Nederlands-Indië. Ook leerlingen die naar Nederland gevlucht zijn voor recentere oorlogen vertellen hun verhaal. In de les staan de persoonlijke verhalen centraal.

geschikt voor Groep 8

kerndoel 37 en 38

Les

Kleuren in de natuur

Kleuren hebben bij ons vaak een betekenis, denk maar aan de kleuren van een stoplicht, verkeersborden en in de reclame. In de natuur hebben veel kleuren ook een betekenis. Leerlingen krijgen inzicht in de functies die kleuren kunnen hebben in het dieren- en plantenrijk.

geschikt voor Groep 5, 6

kerndoel 40

Les

Komen en gaan

In een korte introductie worden de begrippen migratie en immigratie behandeld. Vervolgens worden aan de hand van een paar voorbeelden uit de 19e, 20e en 21e eeuw persoonlijke verhalen verteld. Armoede oorlog, dromen, rampspoed, slavernij, werkloosheid zijn allemaal motieven die een rol spelen bij het verlaten van de geboortegrond. De leerlingen krijgen een aantal opdrachten waarin deze motieven tot leven komen.

geschikt voor Groep 8

kerndoel 36 en 37

Les

Kriebelbeestjes, wie woont waar?

Wouter tuinkabouter heeft zo’n kriebel op zijn hoofd. Onder zijn muts en in zijn baard zijn vannacht allemaal kriebelbeestjes gekropen. Ze moeten terug naar huis want op Wouters hoofd kunnen ze niet blijven! Wat zijn het voor dieren? Waar wonen ze?

Met modellen en echte kriebelbeesten, zoals regenwormen, pissebedden en lieveheersbeestjes, ontdekken de leerlingen spelenderwijs welke kleine dieren er rondom hun huis te vinden zijn, hoe ze eruit zien, waar ze precies wonen en hoe ze heten. Lukt het de leerlingen om alle dieren weer terug naar huis te brengen?

geschikt voor Groep 1,2

kerndoel 40

Les

Laat je tanden zien

Alle kinderen van groep 3 en 4 hebben te maken met ‘wisselen’! Maar weten de leerlingen dat ook een heleboel dieren hun tanden wisselen? De olifant en de haai wisselen ook, maar op een heel andere manier. Aan de hand van echte dierenkaken en een aantal modellen ontdekken de leerlingen hoe verschillend tanden kunnen zijn. De leerlingen mogen dierengebitten voelen, tanden van verschillende dieren sorteren en met een vergrootglas hun eigen tanden en kiezen bekijken. Hoe goed verzorgen de kinderen hun eigen gebit?

geschikt voor Groep 3, 4

kerndoel 34

Website

Land van heden en verleden

In deze digitale les maak je kennis met de Romeinen, met mensen uit de prehistorie, met de Inuit van Groenland en zie je hoe het leven in Japanse gevangeniskampen was. Je verzamelt op je reis door de tijd voor-werpen die iets vertellen over die tijd en je kunt daarmee een virtuele tentoonstelling inrichten.

geschikt voor Groep 7, 8 [ook zeer geschikt voor leerlingen met een taal- of leerachterstand]

kerndoel 47 en 52

Les

Leefruimte voor dieren

In deze les wordt het de leerlingen duidelijk dat de ruimte in Nederland schaars is. Wij moeten die ruimte delen met de planten en dieren. Door de bouw van huizen en bedrijven is voor sommige diersoorten erg weinig natuur overgebleven en de aanleg van autowegen maakt dat de natuur in kleine stukjes verdeeld is. Niet alle dieren kunnen een snelweg oversteken! Gelukkig wordt er aan oplossingen voor de dieren gewerkt. Aan de hand van de problemen bij de otter, roerdomp, das en het edelhert leren de leerlingen op welke manieren men deze dieren meer leefruimte wil geven.

geschikt voor Groep 7 en 8

kerndoel 39, 40 en 47

Les

Leven op een smeltende Noordpool

Waarom heet Groenland ‘Groenland’ terwijl 85% van het land bestaat uit een witte ijskap? Waarom noemen we de inwoners ervan geen Eskimo’s maar Inuit? Wat staat daar tegenwoordig op het menu: pizza of rauw zeehondenvlees? Hoe klinkt Groenlandse hip-hop? Hoe denken Inuit kinderen over de opwarming van het Noordpoolgebied? Het zijn slechts enkele vragen waarop de leerlingen in deze ‘poolles’ een antwoord krijgen.

geschikt voor Groep 7 en 8

kerndoel 38 en 47

Les

Magnetisme

Magneten vind je overal om je heen. Je kunt er briefjes mee op de koelkast plakken, of mee spelen. Ze kunnen elkaar aantrekken en elkaar wegduwen. Maar ook de aarde is zelf één grote magneet. Hoe herken je eigenlijk een magneet? En weet je wel zeker hoe een magneet eruit ziet? In deze les beantwoorden de leerlingen bovenstaande vragen zelf, met hulp van de Museondocent die daarvoor een aantal spannende demonstraties doet. Daarna zijn leerlingen zelf bezig met het doen van proeven. Zo ontdekken en leren ze nog meer over magnetisme.

geschikt voor Groep 6

kerndoel 42 en 44

Les

Mee op zee

Kapitein Wulk heeft zijn mooiste schelp verloren! Wat fijn dat de leerlingen hem komen helpen zoeken! Als verrassing neemt Kapitein Wulk alle leerlingen mee op zijn boot en hij vertelt honderduit over vissen, zeesterren, mooie schelpen en nog veel meer. Weten de kinderen wel dat ze op ons eigen strand eieren van een haai of van een wulk kunnen vinden? Samen met de kapitein ontdekken de leerlingen dat schelpen huizen zijn van zeedieren, dat jonge meeuwen andere veren hebben dan oudere meeuwen, dat sepia een skelet is van een inktvis, en krabben en zeesterren soms aanspoelen als ze dood zijn gegaan. Als dank voor alle hulp krijgen de leerlingen een mooie schelp mee naar school. De kapitein weet het zeker: doordat de leerlingen nu zoveel weten van het strand, wordt een volgende wandeling misschien wel een echt avontuur.

geschikt voor Groep 1, 2

kerndoel 40

Les

Meten is weten

Zonder het te beseffen ben je eigenlijk heel vaak aan het meten. Telkens als je bijvoorbeeld op je horloge of mobieltje kijkt om te zien hoe laat het is, meet je de tijd. Die tijd wordt dan aangegeven in uren, minuten en misschien ook wel seconden. Dat noemen we eenheden. Voor bijna alles zijn wel instrumenten bedacht om het te meten. De temperatuur, bijvoorbeeld, en de vochtigheid van de lucht. In deze les maken de leerlingen kennis met meten en het gebruik van eenheden.

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 23, 26 en 33

Les

Natuurfotograaf van het jaar

Elk jaar organiseert het Museon in de periode van november t/m februari de tentoonstelling ‘Wildlife Photographer of the Year’ waarin de allerbeste natuurfoto’s van de wereld een plekje krijgen. Tijdens de speciale museumles bij deze tijdelijke tentoonstelling wordt in een introductie van gedachten gewisseld over de vraag, wat een foto zo bijzonder maakt. Daarna gaan de leerlingen zelf als jury aan de slag en vormen ze een mening over de tentoongestelde foto’s.

geschikt voor Groep 6, 7, 8

kerndoel 39, 54 en 55

Les

Nederland waterland

Water is een kostbaar goed geworden. Uitgekiend beheer van ons water is noodzakelijk en vraagt om samenwerking tussen vele belanghebbenden. In de Museonzaal blijkt dat die samenwerking niet altijd gemakkelijk is.

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 48

Les

Post uit Marokko

Om meteen in ‘Arabische sferen’ te komen luisteren de leerlingen op het bed van Sjahrazaad en de koning naar een vertelling uit ‘Duizend-en-één nacht’. In deze les leren de leerlingen welke landen er bij de Arabische wereld horen. Verkleed als mensen die je kunt tegenkomen in Arabische landen, begint de rondreis met een toch door de woestijn, een bezoek aan een hammam en een moskee, om tot slot terecht te komen in de stad. Hoogtepunt van de les vormt een bezoek aan de markt, waar de leerlingen zelf hun kraampjes kunnen inrichten met Arabische voorwerpen.

geschikt voor Groep 4, 5

kerndoel 47

Les

Romeinen achter de duinen

Ebbert, een Cananefaats jongetje, speelt de hoofdrol in het verhaal aan het begin van de les. Hij ontmoet Quintus, een Romeinse soldaat, die zijn soldij komt besteden in Forum Hadriani (de markt in Voorburg, zouden we nu zeggen). Hierbij komen verschillen in kleding, bouwmateriaal, aardewerk en voeding tussen Cananefaten en Romeinen aan de orde en ontstaat een beeld van het leven in de Romeinse tijd.

geschikt voor Groep 8

kerndoel 52

Les

Schattenjacht

We gaan op zoek naar schatten! Schatten van het Museon. Wat hebben we dan nodig? ‘Een schatkaart!’, roepen de leerlingen eensgezind. Maar op de schatkaart staan allemaal raadsels! Tijdens de reis lossen de ontdekkingsreizigers de raadsels één voor één op met behulp van kisten waarin opdrachten zitten: ze onderzoeken stenen met een vergrootglas, ze spotten vogels met een verrekijker en ze zoeken schelpen bij elkaar als een archeoloog. Voor elk opgelost raadsel krijgen de ontdekkingsreizigers een sticker die op hun schatkaart hoort. Zo wordt langzaam hun kaart compleet. De kaart mogen de kinderen natuurlijk meenemen naar school!

geschikt voor Groep 4

kerndoel 56

Les

Spoorzoeken

Speuren naar sporen. Welke sporen maken dieren eigenlijk? Welke sporen hebben een functie? Waar kun je buiten op letten? Wat vertelt een spoor ons? Deze les maakt van leerlingen betere spoorzoekers. Natuurlijk komen ook mensensporen even aan bod. De les wordt afgesloten met een ‘speurspel’ om een vreemde gebeurtenis op te lossen.

geschikt voor Groep 5, 6

kerndoel 40 en 41

Les

Teken een beest

In het Museon staan dieren voor eeuwig stil. En dat laatste is nu juist zo fijn als je probeert een dier levensecht na te tekenen. In het Museon doet zich de gelegenheid voor nu eens echt goed te kijken naar de kop van een zebra of de snoet van een eekhoorn. En goed kijken is een van de geheimen van een goed gelijkende tekening.

geschikt voor Groep 6, 7, 8

kerndoel 41

Les

Vrede maak je samen. Conflicten en rechtspraak

Thuis zijn regels. Op school zijn regels. Regels lijken alleen maar vervelend; regels beperken je. Of toch niet? Zonder spelregels wordt het op het voetbalveld een puinhoop. En een regel kan ook vastleggen dat je juist wél iets mag. Om vreedzaam samen te leven zijn afspraken nodig. In een land zijn die afspraken vastgelegd in wetten. Als je je niet aan de regels houdt, moet je in sommige gevallen voor de rechter verschijnen.

geschikt voor Groep 7

kerndoel 36

Les

Vulkanen

Vulkaanuitbarstingen zijn indrukwekkende natuurverschijnselen. Hoe gevaarlijk en funest soms ook, ze blijven tot de verbeelding spreken. In een introductiegesprek komt aan de orde wat een vulkaan is, wanneer een vulkaan uitbarst, hoe een vulkaanuitbarsting verloopt en welke stoffen en gesteenten daarbij vrijkomen. Daarbij krijgen de leerlingen enkele vulkanische gesteenten te zien. Na een historische film over de uitbarsting van de vulkaan Krakatau maken de leerlingen een aantal opdrachten. De les besluit met een film over een viertal karakteristieke vulkaanuitbarstingen.

geschikt voor Groep 7, 8

kerndoel 49

Les

Web van wereldburgers

Het Museon heeft in samenwerking met Edukans een les ontwikkeld rondom wereldburgerschap. Wereldburgerschap toepassen in het onderwijs is verplicht. Mondiaal getinte onderwerpen, zoals milieu, democratie en mensenrechten, kolonisatie en dekolonisatie, globalisering, oorlog en vrede, duurzaamheid, discriminatie en onderlinge afhankelijkheid zijn nu vaak in methodes ingebed. Maar welk nut heeft die kennis als we het niet kunnen omzetten in een activiteit?

geschikt voor Groep 7 en 8

kerndoel 38, 47 en 49

Les

Weer of geen weer

In ons land wordt heel veel over het weer gepraat. Hoe komt het dat we niet elke dag hetzelfde weer hebben? Hoe weten we eigenlijk wat voor weer het morgen wordt? Deze en andere vragen worden beantwoord met behulp van originele weerinstrumenten, leuke proefjes, foto- en filmmateriaal. Aan het einde van de les mogen de leerlingen op een weerkaart hun eigen weersverwachting presenteren.

geschikt voor Groep 5, 6

kerndoel 43

Les

Werken met licht

Elk verlicht of licht uitzendend voorwerp straalt lichtstralen uit, die wij opvangen met onze ooglenzen, waardoor we voorwerpen ‘zien’. Om nog meer of beter te kunnen zien, hebben mensen optische instrumenten, zoals brillen, microscopen, kijkers en telescopen. In deze les wordt verklaard hoe ze werken.

geschikt voor Groep 8

kerndoel 42

Les

Werken met stroom

Onze moderne wereld kan niet zonder elektriciteit. Deze energie zorgt ervoor dat lampen gaan branden, auto’s starten, tv’s en radio’s spelen en nog veel meer. Voor de moderne mens is dat doodnormaal. Toch weet haast niemand wat er precies gebeurt. Wat stroomt er precies door die draden? Waar komt het vandaan? Hoe werken die knopjes? In deze practicumles wordt een tipje van de sluier opgelicht.

geschikt voor Groep 8

kerndoel 42

Les

Werkweek Wilhelminaoord; landschap en prehistorie

Elk jaar gaat een aantal van de hoogste groepen van het Haagse primair onderwijs naar het Buitencentrum Wilhelminaoord voor het programma ‘School in Bos’. Tijdens deze werkweek ontdekken kinderen van alles over de natuur en het milieu.

geschikt voor Groep 7 en 8

kerndoel 51 en 52