Teylers Museum

Spaarne 16

2011 CH Haarlem

+31 (0)23 516 09 60

www.teylersmuseum.nl

Teylers Museum, het eerste en oudste museum van Nederland, is een van de zeldzame plekken waar je letterlijk terugkeert naar de periode van de Verlichting. Je kunt er in de voetsporen treden van keizer Napoleon Bonaparte, ontdekkingsreiziger Alexander von Humboldt en Nobelprijswinnaar Albert Einstein, die ook allemaal hun ogen hier hebben uitgekeken. Het is alsof je door een grote encyclopedie wandelt: je ziet vindingrijke natuurkundige apparaten, fossielen van verdwenen diersoorten, bijzondere munten en penningen, en schilderijen en tekeningen van beroemde Italiaanse en Hollandse meesters. Teylers Museum is het enige museum ter wereld waar kunst en wetenschap onder één dak verenigd zijn; het is als het ware een tijdmachine waar de oorsprong van de moderne musea is terug te vinden. Voor informatie over de huidige tentoonstelling kunt u terecht op de website van het Teylers Museum. Scholen kunnen reserveren via reserveringen@teylersmuseum.nl of 023 5160972. Voor individuele bezoekers is een audiotour beschikbaar (gratis) en voor kinderen vanaf 8 jaar zijn er altijd leuke speurtochten te doen.

Aanbod voor bezoekers
Naar aanbod voor onderwijs

Tentoonstelling van collectie

Eerste Fossielenzaal

Fossielen zijn versteende resten of sporen van miljoenen jaren geleden uitgestorven planten of dieren. De conservatoren verzamelden hun schatten in een periode dat de paleontologie en mineralogie als wetenschap nog in de kinderschoenen stonden. Het idee dat er ooit een dierenwereld heeft bestaan die inmiddels is uitgestorven, raakte pas geaccepteerd in de 18de eeuw. Enkele vroege aankopen van het museum bleken later belangrijke sleutelstukken in de geschiedenis van de paleontologie te zijn. Voor de huidige bezoeker, met al zijn kennis over de evolutie, is het interessant om door deze historische opstelling de toenmalige opvattingen over fossielen te leren kennen.

geschikt voor volwassenen, kinderen

vakgebied Biologie, Geschiedenis en Paleontologie

Tentoonstelling van collectie

Eerste Schilderijenzaal

In 1821 werd het eerste schilderij van een eigentijds kunstenaar aangekocht. Er werd besloten een ruimte te bestemmen tot ‘een vertoonplaats van levende Nederlandsche Meesters’. In 1830 werden deze schilderijen voor het eerst aan het publiek getoond. Daarmee was Teylers Museum een voorloper van de latere musea voor moderne kunst. Die oorspronkelijke zaal (nu het Prentenkabinet) had echter geen goede lichtinval zodat in 1838 een nieuwe schilderijenzaal werd gebouwd. Dit is nu de Eerste Schilderijenzaal waar, volgens de toenmalige traditie, de schilderijen in rijen boven elkaar hangen en zoveel mogelijk symmetrisch over de wand zijn verdeeld. Hier worden schilderijen getoond uit de laatste kwart van de 18de en de eerste helft van de 19de eeuw. In de 19d-eeuwse draaibare tekeningstandaard zijn tijdelijke presentaties van tekeningen of grafiek te zien.

geschikt voor volwassen, kinderen vanaf 8 jaar

vakgebied Geschiedenis

Tentoonstelling van collectie

Instrumentenzaal

Teylers eerste museumdirecteur, Martinus van Marum, voerde ook binnen het Fysisch Kabinet een actief verzamelbeleid. Als universeel wetenschapper legde hij de hand op unieke voorwerpen. Zowel hij als zijn opvolgers kochten de tentoongestelde natuurkundige instrumenten en scheikundige apparaten voor wetenschappelijk onderzoek en demonstraties, ruim 400 voorwerpen in de 18de eeuw en ruim 800 een eeuw later. Deze werden destijds in de Ovale Zaal aan het publiek gedemonstreerd. De meeste instrumenten uit de Instrumentenzaal dateren uit de 19de eeuw. De grootste elektriseermachine ter wereld, naar het ontwerp van Van Marum gebouwd, heeft tot 1885 in de Ovale Zaal gestaan en is aan Napoleon gedemonstreerd.

geschikt voor volwassen en kinderen

vakgebied Natuurkunde en Scheikunde

Tentoonstelling van collectie

Luminescentiekabinet

Aan het begin van de 20ste eeuw was het museum in de ban van opzienbarende ontwikkelingen op het gebied van de natuurkunde. Curator Fokker richtte in 1938 dit kabinet in waar drie verschillende lichtverschijnselen, oftewel luminescentie, worden getoond: fluorescentie (als de lichtbron wegvalt blijft de stof zelf licht uitzenden), fosforescentie (fossielen en mineralen zetten ultraviolette, niet zichtbare straling zelf om in zichtbaar licht) en elektroluminescentie (met verdund gas gevulde Geissler-buizen, die oplichten door elektrische lading, vergelijkbaar met de huidige neonbuizen).

geschikt voor volwassen en kinderen

vakgebied Geschiedenis, Natuurkunde en Scheikunde

Tentoonstelling van collectie

Numismatisch Kabinet

Het Numismatisch Kabinet beheert één van de belangrijkste penningen- en muntencollecties van Nederland. De basis hiervoor werd gelegd met de privé-verzameling van Pieter Teyler van der Hulst. Bijzonder zijn de collectie Nederlandse penningkunst en de Westfriese en Gelderse munten. Aanvankelijk konden de munten uitsluitend in het bijzijn van twee Directeuren worden bekeken. In 1889 kwam er een museale ruimte beschikbaar. Er werden vier met houtsnijwerk versierde bergmeubels geplaatst met lessenaarvitrines en laden die de bezoeker kon opentrekken om meer voorbeelden te bekijken. Tegenwoordig kan men alleen in de bovenste vitrines een overzicht van de munten en penningen zien; de objecten uit de laden liggen nu veilig in een kluis opgeborgen.